Een eenmanszaak is in 2026 nog steeds de eenvoudigste manier om je eigen bedrijf te starten in België. Snel, goedkoop, weinig administratie. Maar er zijn ook nadelen die mensen pas ontdekken als het tegenzit. Een eerlijke vergelijking met de BV en wanneer welke vorm bij jou past.
Wat is een eenmanszaak?
Geen aparte rechtspersoon, je bent de zaak. Je naam staat op alle facturen en contracten. Inkomsten van de zaak zijn jouw inkomsten, kosten van de zaak zijn jouw kosten. Eenvoudig, maar privé en zaak zijn juridisch en fiscaal volledig verbonden, ook bij problemen.
De grote voordelen
Goedkoop op te starten (vanaf 100 euro voor inschrijving en BTW). Vereenvoudigde boekhouding mogelijk onder 500.000 euro omzet. Lage administratieve last: een belastingaangifte (personenbelasting), geen jaarrekening, geen aparte bedrijfsleider-loon. Direct beschikken over de winst zonder formele uitkering.
De grote nadelen
Geen scheiding tussen privé- en bedrijfsvermogen. Bij faillissement staan je woning, spaargeld en privé-bezittingen volledig aan voor de schulden. Hogere personenbelasting boven 45.000 euro winst (tot 50 procent en RSZ erbovenop). Geen flexibele uitkering van winst zoals bij een BV.
Wanneer eenmanszaak goed past
Lage risico-activiteit (consultancy, schrijven, kleine winkel), starters die het eerst willen testen, lage winst (onder 50.000 euro netto), bijberoep, beroepen waarbij privé-aansprakelijkheid sowieso bestaat (advocaat, arts). Voor de meerderheid van starters is dit het juiste vertrekpunt.
Wanneer een vennootschap (BV) overwegen
Bij verwachte winst boven 60.000 tot 80.000 euro netto per jaar, hoog aansprakelijkheidsrisico (bouw, advisering met grote financiële impact, productieactiviteit), groeiambitie met externe investeerders, internationale uitbreiding, of als je successie of overdracht voorbereidt. De fiscale en juridische voordelen wegen dan op.
Belastingen
Winst van een eenmanszaak wordt belast in personenbelasting volgens progressieve tarieven: 25 procent tot 15.820 euro, 40 procent tot 27.920 euro, 45 procent tot 48.320 euro, 50 procent daarboven. Plus gemeentebelasting (gemiddeld 7-8 procent op de federale belasting). Je betaalt stevig op hogere winsten.
Sociale bijdragen
Ongeveer 20,5 procent van het netto belastbaar inkomen, met een minimum van rond 800 euro per kwartaal in hoofdberoep. In bijberoep gelden lagere percentages, mits je hoofdactiviteit minstens halftijds is. Bijdragen worden eerst voorlopig berekend op basis van inkomen drie jaar geleden, daarna definitief afgerekend.
BTW
Net als bij vennootschappen ben je BTW-plichtig vanaf 25.000 euro omzet (kan ook eerder, vrijwillig of verplicht naargelang sector). Driemaandelijkse aangifte via Intervat, 21 procent standaard met enkele verlaagde tarieven. Een degelijke administratie of boekhouder is essentieel om geen BTW-fouten te maken bij een controle.
Boekhouder
Niet wettelijk verplicht voor een eenmanszaak met vereenvoudigde boekhouding, maar voor de meeste mensen alsnog een goede investering. Reken 800 tot 1.500 euro per jaar voor basisdienstverlening: BTW-aangifte, fiscale aangifte, advies bij vragen. Bij groei loont een betere fiscale optimalisatie de extra kost.
Bijberoep of hoofdberoep
In bijberoep bouw je sociale rechten op via je werknemerstatuut, je betaalt verminderde sociale bijdragen op de zaak, en je kunt rustig testen of je idee werkt. In hoofdberoep volledig sociale rechten op de zelfstandige bijdragen, met minimumbijdragen ook bij geen of weinig winst.
Eerste stappen
Inschrijving bij ondernemingsloket (Acerta, Liantis, Securex, Xerius, UCM): 100-150 euro. BTW-nummer aanvragen via Intervat. Aansluiting bij sociaal verzekeringsfonds: gratis, maar kies bewust. Bankrekening opent op naam van zaak of privé. Boekhouder kiezen, factuur-tool installeren. Reken op een paar weken.
Een eenmanszaak is voor de meeste startende ondernemers het juiste vertrekpunt: snel op te zetten, lage drempel, geen verplichte hoge kapitaalinbreng. Bij groei of stijgend risico schuif je later door naar een BV. Maak de keuze samen met je boekhouder, niet op basis van anekdotes van bekenden of online forums.
